De Oude Kerk

Als u langs de Nederlands Hervormde kerk van Wildervank komt, kunt u tegenover deze kerk een monument zien.
Het monument van Adriaan Geerts Wildervanck.
Volgens de legende is de kerk gesticht door de vrouw van deze vervener, Margaretha Hardenberg, als dank voor het niet gebeten worden door een adder die zich om haar arm had gewikkeld, toen zij lag te slapen in de hei.

Op 24 september 1659 wordt de eerste steen gelegd aan de Hervormde Kerk te Wildervank, de inwijding was op 17 Juli 1687.
in 1777 wordt de kerk voor het eerst vergroot met de noordervleugel.
Dit is van buitenaf nog zichtbaar aan de afwijkende baksteensoort die hiervoor gebruikt is.
In 1857 vindt opnieuw een uitbreiding plaats, nu aan de zuidzijde .
Toen werd ook de gedenksteen van Adriaan Geerts Wildervanck gerestaureerd en ingemetseld aan de oostzijde van de kerk.
Deze werd bekostigd door notaris De Blecourt, wiens vrouw waarschijnlijk verwant was aan A.G Wildervanck.
De notaris en zijn vrouw, Anna Siberdina Wichers Wildervanck, liggen begraven bij de poort aan de oostzijde van de kerk.

Vroeger werd de tijd niet afgelezen van dure horloges, maar van het uurwerk welke in 1863 in de houten bekroning met peerdak werd aangebracht.
Deze klok die boven de noorderingang hangt draagt als opschrift:
"Toren, uurwerk en klok. Daargesteld in MDCCCXXXV. Bekostigd uit de Wildervankster vallaatkas. Tengevolge resolutie en patricipanten van den 4 maar 1835."
Om de eerdergenoemde reden was het extra belangrijk dat de klok de goede tijd aangaf.
Daarom was in 1865 de heer S.A. Troost aangesteld om drie maal per week tussen het gemeentehuis van Wildervank en de wildervankster toren heen en weer te rijden,
om daar de middelbare tijd aan te geven. De middelbare tijd was de tijd die bij het telegraafkantoor in Veendam werd aangegeven.

Dan is er de Kansel. Apostelen dragen allen een boek of schriftrol als algemeen symbool.
zo herkennen we op de panelen v.l.n.r. (te beginnen bij het deurtje) de 4 evangelisten.
Gebaseerd op een tekst uit het oude testament uit het visioen van Ezechiël(1:11):
"...een mens(Mattheüs)...een leeuw(Marcus)...een rund(Lucas)...een arend(Johannes)".
Op het middenpaneel symboliseert het oorspronkelijke kerkmodel de stichter.
Ook zien we een doodshoofd, zandloper en weverspoel. Deze noemen we Vanitassymbolen(vanitas betekent: ijdele schijn, nietigheid) en duiden op het kortstondigeleven en het naderen van het stervensuur.
Korenaren en druiven dienen als eucharistisch symbool (brood en wijn), beide symbolen uit de late middeleeuwen.
verder is de Kansel rijk versierd. Opvallend zijn hier de gevleugelde engelenkopjes, die al in de vroegmiddeleeuwse kunst worden aangetriffen.
Een fraai voorbeeld hiervan is te zien onder de lezenaar, boven het middenpaneel.

Drie eeuwen lang zijn mensen naar deze plek gekomen.
Met hun vrede en hun verdriet.
Hun vragen, hun vertwijfeling

Wij
-Hier en nu-
zijn het mensen als zij

Moge het toch gebeuren
Dat ook de komende generaties
Zich in elkaar hierin vinden...

(Dit is een ingekorte versie van een gedicht
Geschreven door Mevr. dw.A.A.I.Meijer in Juli 1987)