Op 25 mei 1910 in een extra kerkenraadsvergadering, onder leiding van voorzitter ds. M.Meyering en scriba H.T.Schuringa, ná goedkeuring van het ontwerp door de Fam.Bosch en de kerkenraad, wordt besloten om een nieuwe kerk te bouwen. In het 1e deel van de vergadering spreekt Architect Kuipers de kerkenraad toe; over het bouwplan. Hierbij is ook aanwezig de ingestelde bouwcommissie, bestaande uit: Hinderk Bosch, Jan Bosch en Dhr. de Wit.  Besloten wordt dat Architect Tjeerd Kuipers een aanbesteding uitschrijft en dat de kerkenraad een inschrijving zal houden voor de sloop van het oude kerk-gebouw. De kerkenraad heeft een raming voor de sloop: “het zal tussen de 1.500,00 en 1.800,00 gld. opbrengen”.  De ingeschakelde Wildervankster Notaris Oudenampsen hield de inschrijving. De hoogste inschrijver was Gebr.Oorburg voor f 1.375,00. Dit was de 1e tegen-valler voor de kerkenraad.  De kerk moest zeer snel gesloopt worden: “excl. fundaties, aanvang 27 juni en gereed op 22 juli”. In die tijd ging alles op handkracht en al het afkomend materiaal werd  te koop aangeboden voor hergebruik. In het bestek schrijft Architect Tjeerd Kuipers “gevestigd te Amsterdam, aan de Amsteldijk 90: Dat inlichtingen, aanwijzing enz. gegeven wordt.  Aanwijzing in loco, zal D.V. plaatshebben op vrijdag 8 juli ‘s namiddags om 1,5 uur, nadat alle inschrijvers worden geacht de gegeven inlichtingen te hebben ontvangen”.  Bijzonder is het, dat Architect Kuipers de punten van aanwijs op de achterkant van het contract van aanbesteding schreef. Misschien in die tijd gebruikelijk. Tegenwoordig is dit een aparte “Nota van inlichtingen en aanvullingen op het bestek”. Uit de punten van aanwijs blijkt dat Kuipers voor het grootste deel  de wijzigingen zelf inbracht; niet de uitgenodigde Aannemers, t.w. “De fundatie onder de toren wordt zwaarder uitgevoerd; hardere metselstenen. De mornierplaat 30 cm. dik. De rookkanalen te beginnen bij 4 m.+peil in de gevel en in de toren moet een betonvloer worden aangebracht. Bezuinigingen: Vloerliggers kerk wordt vuren in plaats van grenen, spantbenen en hanebalken worden één cm. dunner. Toevoegen: trappen in de toren niet in het bestek opgenomen. De kerkvloer onder de moerbalken versterken met twee stuks ijzeren dinbalken”. Tenslotte brengt Kuipers een esthetische wijziging aan, aan het muurwerk rondom de kansel: “…wordt schoonmetselwerk en de lambriseringen komen te vervallen”. “De kalk mag zijn schelpkalk”. Vermoedelijk is dit nog door een aannemer ingebracht. Architect Kuipers koos voor een “aanbesteding op uitnodiging”: dat hield in dat Kuipers de in te schrijven aannemers zelf voordroeg. Hij stelde vooraf de eisen: “naar kennis en kunde van de aannemer, hoeveelheid inzet werklieden, financiële draagkracht enz.”. Ook kan het zijn dat hij goede ervaringen, bij een eerder bouwwerk, met een bepaalde aannemer had opgedaan.    Uit het bestek blijkt voorts, dat de architect de waarde van de borgen zeer belangrijk achtte, want hij schrijft  in art.41: “Verband van den Aannemer en de borgen”.:“De aannemer is verplicht twee borgen, ten genoegen van den Aanbesteder te stellen, welke zich ieder solidair verbinden voor de juiste naleving van alle verplichtingen als waartoe de aannemer geroepen is. Zij zijn zoo tezamen als ieder afzonderlijk principale contractanten en evenals de aannemer zelf aansprakelijk en executabel”. Het voorgedrukte inschrijvingsbiljet moet men achter uit het bestek scheuren. “Op vrijdag den 15den juli s’ namiddags ten 2 ure, in het Koffiehuis van Wed. J. Ketelaar heeft de besteding plaats”. (het koffiehuis, annex logement, stond op de huidige plek van de woning van de Fam. Moesker, Raadhuisstraat 7) “De besteding geschiedt bij enkele inschrijving op ongezegelde biljetten, ondertekend door de borgen. De opening heeft direct daarna plaats (d.w.z. dat de bedragen van de inschrijvers direct door de Architect werden bekend gemaakt). De gunning  kan 14 dagen in beraad worden gehouden. De Aannemer is verplicht hunne aanbiedingen gedurende dien tijd gestand te doen.  Opgemaakt den 24 juni 1910”. De laagste inschrijver was Jan Huitzing; een jonge 28 jarige Aannemer uit Coevorden, voor een bedrag van f 25.760,00. De andere inschrijvers waren Chr. van der Veen en Huisman uit Groningen. De begroting was f 26.000,00  Uit mijn onderzoek blijkt dat Aannemer Jan Huitzing geboren is in Obergumop 9 juni 1882 en dat hij kort voor de aanbesteding, op 18 mei 1910, in het huwelijk trad met Henderika Z.Scholten geboren te Coevorden op 29 januari 1880. Zij was een dochter uit een ondernemersfamilie.Jan Huitzing was een zoon van Aannemer Jan Huitzing Sr. uit Obergum en zijn vader was één van de twee borgen. Jan Huitzing Sr. moet een vrij groot aannemer zijn geweest, want in die tijd stond een kleine aannemer altijd als timmerman/aannemer ingeschreven. De andere borg was Joan A.J.Trip, een telg uit een welgestelde ondernemersfamilie, geboren in 1873, eigenaar van  schelpkalkovens aan de Dedemsvaart en hij had een bouwmaterialenhandel in Coevorden. Hij was verder nog firmant in de Fa. Geerdes & Trip met veenderijen in “de Krim”. Ook was hij deelnemer in het gemeenschappelijke bezit van venen in Duitsland en hij was firmant in een steen.-en dakpannen-fabriek. Uit bovenstaande blijkt dat de borgen “vermogende” mensen waren en beiden belangen in de bouw hadden.  In de aannemerij kennen we geen borgstelling meer, maar wordt een bankgarantie verlangd. De relatie vader/zoon of familie, is op zakelijk gebied vaak een andere dan in vroegere tijden.

Wordt vervolgd……..Bé Leffers.

Wilt u reageren? Dan kan dat op: b.a.leffersveendam@kabel.netvisit.nl