| Bestek deel 15, Oplevering en afrekening. |
|
|
|
| Geschreven door Be Leffers, geplubiceerd door Jan Pentinga. | |
| Dinsdag, 29 juli 2008 | |
|
Architect Kuipers schrijft in het bestek, onder artikel 40: “De betaling geschiedt in 7 termijnen. De eerste vijf termijnen ten bedrage van 1/7 der aannemingssom. Wanneer naar het oordeel van de Directie meerwerk is verricht, dan 2/7, 3/7, 4/7, 5/7 en 6/7 gedeelte van het gehele werk en genoeg materialen zijn aangevoerd en goedgekeurd, om het werk krachtig te kunnen voortzetten de zesde termijn ten bedrage van 2/7 der aannemingssom, doch verminderd met f 1.000,00 bij de gehele voltooiing en oplevering van het werk. De zevende of laatste termijn ten bedrage van f 1.000,00 bij een vorige termijn ingehouden. Wanneer het gehele werk, gedurende vijf maanden na de eerste oplevering, in goeden staat is onderhouden en voor de tweede maal is opgeleverd”. Uit bestek en afrekening blijkt dat Architect Kuipers nauw aan kostenbewaking deed: “Elke wijziging, zowel in het aanwenden der materialen, als in de uitvoering van het werk, door de Directie onder goedkeuring der Besteders bevolen, zal door den aannemer worden uitgevoerd. Het hieruit voortvloeiende meer of minderwerk moet in een aan te leggen register worden beschreven. Het register moet wekelijks door den Architect en de aannemer worden afgeteekend. Meerderwerk, boven de in dit artikel bepaalde som in het register niet opgenomen, kan niet in rekening worden gebracht”. Uit de kerkenraadstukken blijkt dat: “De Fam.Bosch wordt verzocht een 1e termijn van f 1.200,00 te betalen”. Voordat men besloten had om de nieuwe kerk te bouwen had de gemeente f 10.000,00 toegezegd. De kerkenraad heeft het niet gemakkelijk met de financiële afwikkeling van de bouw. Er wordt besloten aandelen en obligaties uit te geven van f 200,00 per stuk. “De gezamelijke schippers, leden der kerk, nemen 1 aandeel voor hun rekening. Verder verloopt de uitgave van aandelen stroef”. In een kerkenraadsvergadering spreekt men zich hier zorgelijk over uit: “In de vergade-ring nemen nog enkele kerkeraadsleden een aandeel voor hun rekening en komt men tot een totale uitgifte van 17 aandelen. Men had op meer gerekend”. In de kerkenraadsvergadering van augustus 1911 komen nog enkele onvolkomenheden naar voren: “Enkele kerkeraadsleden klagen over tocht in de kerkeraadbanken. De tocht komt uit de rondboogopeningen, naast het kanselplatform. Besloten wordt om aan de achterzijde van de openingen veloursgordijnen aan te brengen”. Verder komen er klachten uit de gemeente: “… over het felle zonlicht door het grote raam aan Oosterdiepzijde. Besloten wordt gordijnen aan te brengen”. Deze gordijnen worden geleverd en aangebracht door meubelmaker Heuving. De gordijnen waren voorzien van motieven; dezelfde motieven als op de orgelpijpen. Jammer dat deze motieven niet in de nieuwe gordijnen terug konden komen.“Leverancier P.Koolstra en Zn. te Leeuwarden geeft aan dat er 300 leien over zijn en dat de kerk ze voor 7 cent per stuk over kan nemen, voor reserve”. De kerkenraad vindt dit een te hoog bedrag en geeft Opzichter Brouwer opdracht om dit eens uit te zoeken. “Brouwer informeert in Amsterdam welk bedrag Architect Kuipers in zijn begrooting heeft opgenomen. Dit is maar 4 cent per stuk. Omdat de transportkosten al betaald zijn, bemiddeld Opzichter Brouwer dat de kerk ze voor 5 cent per stuk kan overnemen”. De predikant klaagt over te weinig licht boven het kanselplatform en het schoolbestuur klaagt er over dat het te donker is tussen de kerk en de school. “Ouderling G.H. Kuik krijgt opdracht om het licht boven het kanselplatform te verbeteren. Bovendien moet hij met de Gemeente Wildervank overleggen of aan de kerk een openbare verlichting aangebracht kan worden”. In de daarop volgende kerkenraadvergadering brengt ouderling Kuik verslag uit: “Na overleg met de Gemeente Wildervank, stelt deze voor dat zij de aansluiting voor haar rekening neemt en de kerk de buitenlamparm levert en aanbrengt. De verlichting boven de kansel is inmiddels verbeterd”. Vermoedelijk is toen de lamp op de lezenaar aangebracht; deze gaf een zwoel licht en in de jaren 50 is deze lamp weer weggehaald. Ook komt aan de orde: “Dat het pad tussen kerk en school, bij nat weer, niet goed begaanbaar is”. In de vergadering wordt een voorstel gedaan:”Het pad te verharden met Pekeldergrint, mits het schoolbestuur deze verharding voor de helft meebetaald”. Een kerkenraadslid merkt nog op: “Dat op de nieuwe klok in de kerk de tijd niet goed te lezen is en dat de oude klok weer moet worden opgehangen. Deze heeft een schoon, helder en aangenaam slagwerk”. Het oude kerkgebouw stak schril af bij de naastgelegen imposante pastorie(gebouwd aan Oosterdiepzijde omstreeks1903). Aan kerkpadzijde had de pastorie de fraaie hoofdingang. Aan de bouw van de pastorie is toentertijd flink meebetaald door de Fam.Bosch. De pastorie was een luxe kopie van het herenhuis van de Fam.Bosch, die nu nog staat naast de boerderij aan de Raadhuiskade. Architectonisch gezien vormden de pastorie en de nieuwe kerk één geheel. Het toegangspad naar de oude kerk, met smeedijzeren hekwerk, bleef ongewijzigd en het werd aangeheeld naar de hoofdingang van de nieuwe kerk. Het kerkpad werd later nog verfraaid. Aan weerszijden werden bosschages aangebracht, dit gaf een lommerrijk aanzien. Voor veel gemeenteleden een reden om zich op dit pad te laten fotograferen t.g.v. hun huwelijk. Het pad bestond uit dezelfde gebakken waalformaatklinkers als die de Fam.Bosch rondom de boerderij had liggen. In 1967 werd de pastorie gesloopt, toen zijn ook de hekwerken verwijderd. Reden van de sloop: Veel achterstallig onderhoud door gebrek aan financiële middelen; dit ook omdat de kerkgang terugliep. Bovendien wilden sommige nieuw te beroepen predikanten niet zo dicht bij de kerk wonen of de pastorie werd te groot voor een klein predikantsgezin. Later is het toegangspad ontdaan van de bosschages en met de reconstructie van het Oosterdiep, vervangen door rustiekloze betonklinkers en voorzien van “nietszeggende” houtconstructies. Wie weet……..komt het smeedijzeren toegangshek en het oude aanzien van het kerkpad ooit weer terug. Een volgende uitdaging voor ambachtelijke gemeenteleden? Wordt vervolgd….Bé Leffers. |



