De Grote kerk heeft haar bestek terug (deel 2)  "Het ontwerp"

Het plan van de kerkeraad was, om in 1910 een nieuwe kerk te realiseren, “met 800 zitplaatsen en een toren van 28 meter hoogte”.

Er kwam echter een voorstel van Kier J.Bosch, toen een “vermogend ondernemer in ruste”, om een royalere kerk te bouwen, met een hogere toren “een kerk met allure, uitstralend de zelfbewust-wording van de Gereformeerden en welstand”. 

Om dit te kunnen realiseren, nam hij een derde deel van de bouwkosten voor zijn rekening en hij betaalde het honorarium van de door hem ingebrachte Architect, de beroemde kerkontwerper Tjeerd Kuipers uit Amsterdam. Kuipers zijn ontwerp is architectonisch belangwekkend:Als grondvorm heeft het het Griekse kruis, met een oppervlakte van 527 m2. binnen de muren. Kenmerkend zijn de vele stijlen; Neo-romaans, Byzantijns, Jugendstil en Berlage-invloeden. Typerend protestantse kerkbouw; van het begin van de vorige eeuw, echt Kuipers. Samengevat: “Een imposant gebouw met allure; vormend een schoon geheel”.

Opvallend is, dat op Kuipers zijn ingebrachte plan en de door hem in detail ingevulde verzoekschrift, behorend bij de bouwaanvraag, geen enkele bemerking kwam van de Gemeente Wildervank.

De gemeenteopzichter kwam “alleen de rooilijnen controleren, bij het uitzetten”.

“Het niveauverschil was kennelijk te groot”.

Toen Kuipers zijn ontwerp gereed had en het was ingediend bij de kerkeraad  “vond deze dit te duur en wilde men versoberingen en bezuinigen”.

Kuipers wilde architectonisch niets inleveren. Als de kerkeraad door had gezet, dan had Kuipers “zijn opdracht teruggegeven en de fam.Bosch had zich financieel teruggetrokken”.

Verder wordt over de  financiële bijdrage of de bemoeienis v.d. Fam.Bosch, in geen enkel bouwstuk gesproken.

De keerzijde van het verhaal is, dat als de Fam.Bosch hier niet gewoond had en geen belijdend lid van de Gereformeerde kerk van Wildervank was geweest, een eenvoudige “schuurkerk met een lage toren” was gebouwd; zoals de Geref.kerk in Nieuwe Pekela.

(de grote Rijksbouwmeester P.J.H.Kuypers noemt een lage toren “een onding”; “een toren moet hoog, hij dient om uit de verte de plaats der kerk aan te tonen”. (Architect Tjeerd Kuipers zag Kuypers als zijn voorbeeld.)

We kunnen rustig aannemen, dat als er wel zo’n schuurkerk was gebouwd, we nu als Protestantse gemeente, hoogstwaarschijnlijk, in de Oude kerk hadden gezeten.

Wordt vervolgd……………

Namens de Monument- en Concertcommissie,

Bé Leffers